ĐỀ HỌC SINH GIỎI NĂM HỌC 2011 – 2012
MÔN: NGỮ VĂN 8

Câu 1: (2 điểm)
Xét các trường hợp sau đây:
Đốt nén hương thơm mát dạ người,
Hãy về vui chút mẹ Tơm ơi!
(Tố Hữu)
Hãy còn nóng lắm đấy nhé!Em đừng mó vào mà bỏng thì khốn.
(Ngô Tất Tố)
Hãy xác định câu cầu khiến trong các trường hợp trên?
Phân biệt sự khác nhau giữa các từ “hãy” trong các câu trên?

Câu 2: 5 điểm
Qua bài thơ “Tức cảnh Pác Bó”, có thể thấy rõ Bác Hồ cảm thấy vui thích, thoải mái khi sống giữa thiên nhiên.Nguyễn Trãi trong bài thơ “Bài ca Côn Sơn’ cũng đã từng ca ngợi “thú lâm tuyền”.Em hãy cho biết “thú lâm tuyền” ở Nguyễn Trãi và Hồ Chí Minh có gì giống và khác nhau?

Câu 3: (5điểm)
Phân tích 2 câu cuối của bài “Ngắm trăng” để chứng minh rằng đây là cuộc “vượt ngục tinh thần vô cùng ngoạn mục của Bác”?

Câu 4: (8 điểm)
Thuyết minh về 1 di tích lịch sử mà em yêu thích?











ĐÁP ÁN ĐỀ THI HỌC SINH GIỎI MÔN NGỮ VĂN

Câu 1:
a)Xác định các câu cầu khiến sau: (1điểm)
- Hãy về vui chút mẹ Tơm ơi!
- Em đừng mó vào mà bỏng thì khốn.
b) Sự khác nhau giữa 2 từ “hãy” (1điểm)
- Từ “hãy” (trong câu : Hãy về vui chút mẹ Tơm ơi!) là từ cầu khiến.
- Từ “hãy” (trong câu: Hãy còn nóng lắm đấy nhé!) là từ có ý nghĩa chỉ sự tồn tại, đồng nghĩa với các từ “đang”, “vẫn”

Câu 2:
Sự vui vẻ, thoải mái thích thú khi được sống giữa non xanh nước biếc, người xưa gọi đó là “thú lâm tuyền” (“lâm” là rừng, “tuyền” là suối): (1điểm)
Trong thơ ca xưa có nhiều bài sáng tác về “thú lâm tuyền”, như: (0,5điểm)
+ Nguyễn Bỉnh Khiêm đã từng viết:
“Trúc biếc nước trong ta sẵn có
Phong lưu rất mực khó ai bì”
+ Nguyễn Trãi có bài ‘Bài ca Côn Sơn”
Tình yêu thiên nhiên, vui sống giữa thiên nhiên của Bác Hồ và Nguyễn Trãi có những nét giống nhau và khác nhau (0,5điểm).
Giống nhau: Cả hai đều thích hòa hợp với thiên nhiên, đều vui thú với rừng núi, khe suối, đều tìm thấy giữa chốn lâm tuyền một cuộc sống thanh cao hợp với cách sống của mình (1điểm).
Khác nhau:
“Thú lâm tuyền” ở Nguyễn Trãi mang tư tưởng của một ẩn sĩ, muốn tìm về với suối rừng để ẩn dật, để quên đi nỗi vinh nhục ở đời, để lánh xa cõi đời bất công và để ngân thơ nhàn (1điểm)
Còn “thú lâm tuyền” ở Hồ Chí Minh lại mang tư tưởng của một chiến sĩ cách mạng: Bác Hồ nhận thức được sâu sắc vẻ đẹp của cuộc đời cách mạng cùng với “thú lâm tuyền” giúp ta cảm nhận được: Với Bác làm cách mạng và sống hòa hợp với thiên nhiên là 1 niềm vui lớn (1điểm).


Câu 3:
Bài thơ “Ngắm trăng” thể hiện tâm hồn nghệ sĩ, tình yêu thiên nhiên, phong thái ung dung, tự tại của Bác Hồ (0,5điểm)
Bài thơ cho ta thấy sự giao hòa tuyệt vời giữa trăng và người, thể hiện qua 2 câu thơ cuối (0,5điểm).
Qua song sắt nhà tù người chiến sĩ – thi sĩ say đắm chiêm ngưỡng vẻ đẹp của vầng trăng, tâm hồn bay bổng, lãng mạn thoát ra khỏi song sắt nhà tù tìm đến với người bạn thiên nhiên tự kỉ (1điểm).
Phân tích nghệ thuật: đối, nhân hóa, điệp từ, bút pháp tả thực, tượng trưng…. (1điểm)
Đó thực sự là cuộc vượt ngục về tinh thần. Dường như để đáp lại tình cảm đó, vầng trăng như thanh tao, sáng trong hơn để soi tỏ tấm lòng thi nhân tạo nên cuộc hội ngộ có một không hai giưa Bác và trăng (1điểm).
Hành động “ngắm trăng” qua song sắt của người tử tù đã thể hiện lòng khát khao tự do mãnh liệt, phong thái ung dung và tâm hồn nghệ sĩ của thi gia (1điểm).
Câu 4
Yêu cầu:
1.Mở bài:
- Giới thiệu được đối tượng thuyết minh: Nhà chùa, nhà thờ, hoặc các công trình kiến trúc cổ….
(Văn miếu Quốc Tử Giám, Chùa Một Cột…….) (0,5điểm)
2.Thân bài: (7điểm)
-